Viticoltori Friulani La Delizia

Viticoltori Friulani La Delizia

Het wijnhuis: La Delizia

La Delizia is wat de Italianen met zo’n prachtig woord ‘Cantina’ noemen, een coöperatie van producenten van druiven, die de handen ineen hebben geslagen. Samen kunnen ze veel betere producten maken, op een veel efficiëntere manier dan alleen. Bovendien zijn de wijnen veel beter op de markt te brengen onder één label. De cantina dankt zijn naam aan de gemeente waar hij is gevestigd: Casarsa La Delizia, in de provincie Pordenone. Een kleine gemeente, met niet meer dan zo’n 8000 inwoners, maar des te meer wijngaarden. Deze liggen op een hoogte van 44 meter boven de zeespiegel. De aanduiding “Delizia”  in de naam van de gemeente Casarsa della Delizia verwijst naar de vruchtbaarheid van deze regio, prachtig akkerland tussen Casarsa en de rivier de Tagliamento.

Het begon allemaal in 1931, met zeventig druiventelers, die de basis legden van wat nu het bedrijf Viticoltori Friulani La Delizia is. Inmiddels is het flink gegroeid, tot een omvang van maar liefst 1000 zeer competente wijnboeren, die samen 1700 hectare wijngaarden in bezit hebben, en die daarmee een van de grootste wijnbedrijven in Italië vormen. De wijngaarden bevinden zich verspreid over twee productiezones, “Friuli Grave” en “Friuli Aquileia”, in het hart van de regio Friuli Venezia Giulia.

De ontwikkelingen zijn sinds de oprichting geleidelijk gegaan, met iedere keer een stap vooruit. De Tweede Wereldoorlog gooide uiteraard roet in het eten, maar in de jaren vijftig werd een volledig nieuwe winery in gebruik genomen met een bottelinstallatie die voor die tijd zeer modern was. De eerste export vond plaats in de loop van de jaren zeventig, geholpen door de erkenning van “Grave del Friuli” als officiële DOC in 1970.

De jaren tachtig brachten een economische crisis en veel onzekerheid, maar door de kracht van de Cantina kon de expansie toch worden voortgezet. Sterker nog, juist in onzekere tijden hebben kleine producenten de neiging zich aan te sluiten bij een sterke coöperatie, die daarmee alleen nog maar verder kon groeien. Bovendien werd in 1981 de eerste faciliteit voor het maken van mousserende wijnen in gebruik genomen. De productie van Prosecco is sindsdien steeds belangrijker geworden, zeker de afgelopen jaren, met de enorme populariteit van deze mousserende wijn. Deze ontwikkeling zal waarschijnlijk verder worden versterkt door de introductie van de nieuwe DOC Prosecco, die ook geldt voor de wijngaarden van de Cantina. Dat zal waarschijnlijk leiden tot een stijging van de prijzen van deze ‘echte’ Prosecco, omdat het maken van Prosecco buiten de DOC daarmee verboden is. Dat betekent dat ook voor de lekkere Prosecco van La Delizia de toekomst zonnig is.

Het gebied: Friuli Venezia Giulia

Italië staat vooral bekend om de hoge kwaliteit van zijn rode wijnen. Maar de liefhebbers weten wel beter. Er komen wel degelijk prachtige witte wijnen uit Italië, en dan vooral uit het ‘verre oosten’ van Italië, tegen Slovenië aan. De regio Friuli-Venezia Giulia, in de Noordoost-hoek van Italië, heeft een grote naam op te houden voor zijn witte wijnen. Dat heeft alles te maken met de ligging van de streek, tussen zee en bergen. Het klimaat in deze Noordoost-hoek, die grenst aan Oostenrijk en Slovenië, wordt dan ook bepaald door twee krachtige invloeden: de koele luchtstroom afkomstig van de bergen en de warme en vochtige invloed van de Adriatische zee.

Het gebied is een kruispunt van culturen, met invloeden van overal. Geen wonder dat je hier druivenrassen vindt van overal, samen met eigen streekdruiven, die deels nog het karakter van de wijnen bepalen. Belangrijke druiven zijn ook de internationaal meest bekende, zoals bijvoorbeeld Chardonnay, Cabernet en Merlot. Opvallend is de grote aanplant Pinot Gris, meestal op de markt gebracht als Pinot Grigio, een wijn en een druif die in ons land zeer populair zijn. Ook de Merlot is hier opvallend populair. Eigen druiven die we hier zien zijn tocai friulano en refosco, voor respectievelijk witte en rode wijnen. Het klimaat is relatief fris, zodat het gunstig is voor witte druiven en voor blauwe druiven die naar verhouding vroeg rijp zijn, en die hier dan wat langer kunnen blijven hangen. Er is hier zelfs al Pinot Noir gesignaleerd, een druif waarmee je hier goede resultaten zou kunnen verwachten.

De wijnen uit deze streken zijn druif-georiënteerd. Dus de meeste wijnen zijn van één druif gemaakt, die ook op het etiket staat vermeld. De wijn dient dan 85% van de wijn uit te maken. De grootste DOC van de streek is Friule Grave, een groot gebied ten noordoosten van de stad Venezie, een vruchtbare streek, licht glooiend, vol geplant met wijngaarden. De ondergrond heeft hier een belangrijke rol bij de kwaliteit. In de bodem, die geologisch gezien dateert uit het Eoceen, vinden we afwisselend lagen van marmer en zandsteen, die zorgen voor een arme ondergrond en een heerlijk mineralig karakter. Deze combinatie van factoren maakt Venezia Friuli tot een van de meest uitdagende wijngebieden van Italië.

Minder bekend, maar daarom niet minder belangrijk, is dat deze streek ook een belangrijke producent is van Prosecco. Met de nieuwe regels voor het maken van Prosecco, die ingevoerd zijn in augustus 2009, is er een DOC Prosecco tot stand gekomen. Daarin zijn alle provincies van Friuli Venezia Giulia opgenomen, dus de hele oostkant van Italië, tot aan de Sloveense grens. Dit geldt voor de provincies Pordenone, Udine, Gorizia en Trieste. Daarmee zijn de regels voor Prosecco duidelijker geworden, zodat een verbetering van de kwaliteit en de authenciteit kan worden verwacht.